Miasto Pabianice, stolica powiatu i zarazem najważniejszy powiatowy ośrodek życia społeczno-gospodarczego. To tu znajduje się zdecydowana większość instytucji i urzędów obsługujących mieszkańców powiatu, także tu mieszka ich zdecydowana większość (ponad 60%). Wielkim atutem Pabianic jest położenie geograficzne. Usytuowanie w centrum kraju w pobliżu wielkiej aglomeracji łódzkiej w znacznym stopniu wpłynęło na rozwój oraz charakter miasta. Przez teren miasta przebiega krajowa trasa nr 14, biegnąca z Łodzi na zachód Polski w kierunku na Wrocław i Poznań. Na wschód od miasta biegnie trasa szybkiego ruchu łącząca Łódź i Katowice (tranzyt na Warszawę i Gdańsk). Także linia kolejowa umożliwia łatwe dotarcie do większości miast polskich (bezpośrednio lub z przesiadką w Łodzi), a także zapewnia komunikację międzynarodową. W bezpośrednim sąsiedztwie miasta rozbudowywane jest pasażerskie lotnisko na Lublinku (Łódź), a w niedalekiej przyszłości planuje się uruchomić lotnisko towarowe w Łasku, odległym o 15 km mieście sąsiedniego powiatu.

Już od I poł. XIX w. w Pabianicach rozpoczyna się prężny rozwój głównie przemysłu włókienniczego. Za sprawą "pabianickich królów bawełny" - Kruschego, Endera oraz Kindlera powstają zakłady tkackie, które przez całe dziesięciolecia miały decydujący wpływ na rozwój regionu i zdecydowanie określiły przemysłowy charakter Pabianic. Dominującą gałęzią przemysłową jeszcze do lat 90. był przemysł włókienniczy. Załamał się handel na niedaleko położonych od Pabianic największych bazarach Europy - Tuszynie i Głuchowie. Na szczęście dla miasta równolegle rozwijał się przemysł farmaceutyczny, metalowy, elektrotechniczny. Działały zakłady usługowo-budowlane, oficyny wydawnicze, przedsiębiorstwa tekstylne. Wśród obecnych największych zakładów Pabianic wyróżnić należy: w branży spożywczej: "Pamso" (potentat na mięsno-wędliniarskim rynku), branży bawełniano-włókienniczej: "Pabia Moden" (do niedawna na licencji Pierre Cardin), "Pawo" (producent renomowanych garniturów), "Pamotex" (znany w Polsce i na świecie producent m.in. kompletów pościelowych, "Victory" (znany producent kolekcji sportowych. Ubiera w stroje sportowe reprezentacje kilku krajów, w tym polską), branży elektrotechnicznej: "Philips Lighting", branży farmaceutycznej: "Polfa Pabianice", branży mechanicznej: "PaFaNa" (producent m.in. doskonałej jakości noży tokarskich), "FUM" (obrabiarki i urządzenia sterowane numerycznie), a także "Paso" (producent środków opatrunkowych), Suwary S.A. (znany na świecie eksporter m.in. drogowych trójkątów ostrzegawczych) i Korona (producent okien PCV). Kilka zakładów posiada certyfikaty najwyższej jakości ISO 9001 i 9002 oraz znaki towarowe "Teraz Polska".

W ciągu kilku lat miasto stało się interesującym terenem inwestorskim dla koncernów naftowych. Aby stworzyć dogodne warunki przedsiębiorstwom miasto dba o rozwój infrastruktury "okołobiznesowej". Istnieje posterunek celny, a także działa kompleksowy System Informacji o Terenie (SIT). Kompleksowe rozwiązanie problemu ścieków komunalnych władze miasta upatrują w budowie kolektora do Grupowej Oczyszczalni Ścieków na Lublinku (Łódˇ).

W Pabianicach istnieje 13 szkół podstawowych i 4 gimnazja, do których uczęszcza ponad 7 tys. dzieci. Istnieje też 8 szkół ponadpodstawowych oraz Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia. Swoich klientów obsługuje 9 banków z oddziałami. Pabianice to także 2 szpitale (w tym dermatologiczny), ośrodki zdrowia, dobrze rozwinięta sieć wodociągowa, kanalizacyjna i gazowa, 2 tygodniki miejskie i własna telewizja lokalna. Pabianice to nie tylko przemysł i liczne urzędy. 7 bibliotek, 5 domów kultury, kino i 2 muzea zapewniają mieszkańcom dostęp do kultury i edukacji.

Pabianicki sport rozsławił przede wszystkim I-ligowego zespół koszykarek - MTK Polfa, (dawniej Włókniarz). Koszykarki z Pabianic są wielokrotnymi mistrzyniami Polski oraz regularnie występują w europejskich pucharach. Wysoki poziom sportowy reprezentują również tenisiści stołowi (awans do superligi tenisa stołowego) oraz zapaśnicy (medale mistrzostw Polski w różnych kategoriach wiekowych).

Miejski sport i rekreacja to istnienie obiektów sportowych MOSiR-u (zbiornik wodny, korty tenisowe, boisko, hala sportowa, basen kryty) oraz PTC (basen odkryty i boisko). W Pabianicach powstaje również nowoczesna hala tenisowa.

Początki Pabianic sięgają okresu średniowiecza. Prawa miejskie Pabianice uzyskały w 1297. W tym czasie erygowano tutaj parafię. W XV w. gościli w Pabianicach królowie Władysław Jagiełło i Kazimierz Jagiellończyk oraz znani kronikarze - Jan Długosz i Marcin Kromer. W 1535 r. miasto uzyskało od Zygmunta Augusta przywilej na tworzenie cechów rzemieślniczych. W drugiej połowie XVI w. Kapituła Krakowska wzniosła tutaj dwór oraz kościół. W 1796 r. miasto zostało przejęte przez administrację pruską. W 1820 r. Pabianice wyznaczono na osadę fabryczną dekretem namiestnika Królestwa Polskiego. Wybudowano kościół ewangelicko-augsburski i synagogę. W drugiej połowie XIX w. w Pabianicach dominował przemysł włókienniczy (firmy R. Kindlera i Krusche-Endera). Dalszy rozwój miasta przyniósł przełom XIX i XX w. W 1900 r. połączono Pabianice z Łodzią elektryczną linią tramwajową, w 1901 r. przy kolejowej trasie Warszawa - Kalisz wybudowano dworzec kolejowy, a w 1909 r. szpital miejski, założono bank. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Pabianicach wybudowano nową centralę telefoniczną, przeprowadzono elektryfikację miasta, wybudowano domy spółdzielcze. Powstały kolejne kluby sportowe, teatry, biblioteki, towarzystwa społeczne, szkoły.

We wrześniu 1939 r. w obronie Pabianic z wojskami hitlerowskimi ciężkie boje toczył XV Pułk Piechoty "Wilków". Od listopada 1939 r. Pabianice znalazły się na terenie administracyjnym III Rzeszy tzw. Kraju Warty. W 1942 r. Niemcy unicestwili 8 tys. Żydów, zamieszkujących pabianickie getto. W czasie wojny (1941 r.) w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu zamordowany został związany z Pabianicami (mieszkał w Pabianicach przez 10 lat) ojciec Maksymilian Kolbe. Pabianice, spod okupacji hitlerowskiej, wyzwolone zostały 19 stycznia 1945 r.

Najcenniejszymi pabianickimi zabytkami są późnorenesansowy zamek (wzniesiony w latach 1565-1571) i późnorenesansowy kościół św. Mateusza (1583-1588). Warte zobaczenia są również klasycystyczny kościół ewangelicko-augsburski św. Piotra i Pawła (1827-1831), neogotycki kościół NMP (1898-1903) oraz kompleks pałacowy rodziny Krusche i Ender (1865 i 1883).